Kort antwoord: het ERK (Europees Referentiekader) verdeelt taalvaardigheid in zes niveaus: A1 en A2 (basisgebruiker), B1 en B2 (onafhankelijk gebruiker), C1 en C2 (vaardig gebruiker). Voor inburgering is B1 meestal de norm. Voor veel banen vragen werkgevers B1 of B2, voor studie aan een hogeschool of universiteit vaak B2.
Als je een taal gaat leren, dan kom je al snel in aanraking met het begrip ERK, bijvoorbeeld: "jouw spreekvaardigheid is A1+ en
schrijfvaardigheid is B1". Dit is een Europese standaard die iedereen gebruikt.
De taalbeheersing is verdeeld over vier vaardigheden: lezen, schrijven, spreken en luisteren. Binnen elke vaardigheid kan je in hoofdlijnen drie niveaus halen: Basisgebruiker (A), Onafhankelijke gebruiker (B) en Vaardige gebruiker (C). Als bijvoorbeeld Nederlands je moedertaal is, dan zal jouw niveau ongeveer C1 zijn.
Omdat docenten vaak fijnmaziger het niveau van hun leerlingen willen specificeren, worden er ook alternatieve notaties gebruikt, zoals A1+ (iets beter dan A1), A1/A2 (halverwege A1 en A2) en +/A2 (onderweg naar A2).
Hieronder tref je een tabel aan met de algemene niveaus (niet uitgesplitst per vaardigheid):
| Basisgebruiker | |
| A1 | Kan vertrouwde dagelijkse uitdrukkingen en basiszinnen gericht op de bevrediging van concrete behoeften begrijpen en gebruiken. Kan zichzelf aan anderen voorstellen en kan vragen stellen en beantwoorden over persoonlijke gegevens zoals waar hij/zij woont, mensen die hij/zij kent en dingen die hij/zij bezit. Kan op een simpele wijze reageren, aangenomen dat de andere persoon langzaam en duidelijk praat en bereid is om te helpen. |
| A2 | Kan zinnen en regelmatig voorkomende uitdrukkingen begrijpen die verband hebben met zaken van direct belang (bijvoorbeeld persoonsgegevens, familie, winkelen, plaatselijke geografie, werk). Kan communiceren in simpele en alledaagse taken die een eenvoudige en directe uitwisseling over vertrouwde en alledaagse kwesties vereisen. Kan in eenvoudige bewoordingen aspecten van de eigen achtergrond, de onmiddellijke omgeving en kwesties op het gebied van diverse behoeften beschrijven. |
| Onafhankelijke gebruiker | |
| B1 | Kan de belangrijkste punten begrijpen uit duidelijke standaardteksten over vertrouwde zaken die regelmatig voorkomen op het werk, op school en in de vrije tijd. Kan zich redden in de meeste situaties die kunnen optreden tijdens het reizen in gebieden waar de betreffende taal wordt gesproken. Kan een eenvoudige lopende tekst produceren over onderwerpen die vertrouwd of die van persoonlijk belang zijn. Kan een beschrijving geven van ervaringen en gebeurtenissen, dromen, verwachtingen en ambities en kan kort redenen en verklaringen geven voor meningen en plannen. |
| B2 | Kan de hoofdgedachte van een ingewikkelde tekst begrijpen, zowel over concrete als over abstracte onderwerpen, met inbegrip van technische besprekingen in het eigen vakgebied. Kan zo vloeiend en spontaan reageren dat een normale uitwisseling met moedertaalsprekers mogelijk is zonder dat dit voor een van de partijen inspanning met zich meebrengt. Kan duidelijke, gedetailleerde tekst produceren over een breed scala van onderwerpen; kan een standpunt over een actuele kwestie uiteenzetten en daarbij ingaan op de voor- en nadelen van diverse opties. |
| Vaardige gebruiker | |
| C1 | Kan een uitgebreid scala van veeleisende, lange teksten begrijpen en de impliciete betekenis herkennen. Kan zichzelf vloeiend en spontaan uitdrukken zonder daarvoor aantoonbaar naar uitdrukkingen te moeten zoeken. Kan flexibel en effectief met taal omgaan ten behoeve van sociale, academische en beroepsmatige doeleinden. Kan een duidelijke, goed gestructureerde en gedetailleerde tekst over complexe onderwerpen produceren en daarbij gebruikmaken van organisatorische structuren en verbindingswoorden. |
| C2 | Kan met gemak vrijwel alles wat hij/zij hoort of leest begrijpen. Kan informatie uit verschillende gesproken en geschreven bronnen samenvatten, waarbij argumenten en verslagen in een samenhangende presentatie worden gereconstrueerd. Kan zichzelf spontaan, zeer vloeiend en nauwkeurig uitdrukken, en kan subtiele betekenisnuances onderscheiden, zelfs in complexere situaties. |
Bron: www.erk.nl, © Council of Europe 2001
Inburgering: voor de meeste inburgeraars is B1 de norm. Wie dat ondanks inzet niet haalt, kan in sommige gevallen met A2 klaar zijn. De regels hangen af van je situatie; kijk daarom altijd bij DUO.
Werk: dat verschilt per baan. Voor werk met veel contact met klanten of collega's vragen werkgevers vaak B1 of B2. In de zorg en het onderwijs ligt de lat meestal hoger.
Studie: voor een opleiding in het Nederlands vragen hogescholen en universiteiten meestal B2, soms via het Staatsexamen NT2.
Dat verschilt sterk: je moedertaal, hoeveel je oefent en of je Nederlands om je heen hoort, maken veel uit. Als richtlijn: van niets naar B1 is enkele honderden uren leren en oefenen, verspreid over één tot twee jaar. Wie elke dag een beetje spreekt, gaat het snelst.
Wat is het verschil tussen ERK en NT2?
Het ERK is de meetlat (A1 tot C2). NT2 betekent Nederlands als tweede taal: lessen en examens voor wie Nederlands niet als
moedertaal heeft. Een NT2-examen meet je niveau op de ERK-meetlat.
Hoe weet ik welk niveau ik nu heb?
Doe de gratis taaltoets Nederlands van TaalTaal, of laat je niveau bepalen bij een
gratis intake met een docent.
Meer uitleg over Nederlands leren, leven en werken in Nederland vind je bij Kennis.