Het meervoud: boom, bomen en paprika's

Eén boek, twee boeken. Eén tafel, twee tafels. Eén paprika, zeshonderd paprika's. Waarom krijgt het ene woord -en, het andere -s, en een derde een apostrof? Met een paar regels kom je heel ver.

Kort antwoord: de meeste woorden krijgen -en (boeken). Woorden op een toonloze -el, -em, -en, -er en verkleinwoorden krijgen -s (tafels, broodjes). Eindigt een woord op a, i, o, u of y, dan schrijf je 's (paprika's). Bij -en let je op de spelling: boom, bomen; bus, bussen; brief, brieven. Het meervoud is altijd een de-woord.

1 -en: de gewone manier

De meeste Nederlandse woorden krijgen -en. Dat geldt vooral voor woorden van één lettergreep en voor woorden met de klemtoon aan het eind:

Tip: het meervoud is altijd een de-woord. Het boek, maar de boeken; het kind, maar de kinderen. Twijfel je over de of het, dan helpt het meervoud je dus niet, maar je kunt er ook niets fout doen.

2 -s en -'s

-s krijgen woorden die eindigen op een toonloze -el, -em, -en, -er of -aar, en alle verkleinwoorden:

's schrijf je na een a, i, o, u of y aan het eind. Zonder apostrof zou je de klank kort lezen: autos lees je als au-tos met een korte o. De apostrof houdt hem lang:

Een e aan het eind krijgt gewoon -s, zonder apostrof: de tante, de tantes; de garage, de garages. En de apostrof hoort echt alleen bij die klinkers. Een bordje met tomaat's of lepel's zie je op elke markt, maar het is fout: tomaten, lepels.

3 De spelling bij -en

Bij -en komt er een lettergreep bij, en dan verandert de spelling soms. Je zegt het woord nog steeds hetzelfde, je schrijft het alleen anders. Er zijn drie regels.

Een lange klank: één letter is genoeg. Een lange aa, ee, oo, uu aan het eind van een lettergreep schrijf je met één letter. Spreek het uit in stukjes: bo-men, de o staat aan het eind van bo.

Een korte klank: de medeklinker dubbel. Na een korte a, e, i, o, u verdubbel je de medeklinker, anders lees je de klank lang: busen zou je lezen als bu-sen, met een lange u.

f wordt v, s wordt z. Na een lange klank zeg je de f en de s in het meervoud zachter, en dat schrijf je ook:

Let op: dit geldt niet altijd. De fiets, de fietsen en de kous, de kousen houden hun s, en woorden uit een andere taal ook: de chef, de chefs. Bij twijfel kijk je in het woordenboek.

4 Woorden die het anders doen

Een paar woorden, vaak heel gewone, houden zich niet aan de regels. Die leer je uit je hoofd:

Sommige woorden mogen allebei: appels en appelen, groentes en groenten. In gewone gesprekken hoor je meestal de vorm met -s. En kinders hoor je in sommige dialecten, maar schrijf je nooit.

Test jezelf