DutchAt B2 you write emails, letters and arguments in Dutch, and that is where the small words matter. Ik kom, mits het droog is and Ik kom, tenzij het droog is differ by one word, and say the exact opposite. This article lines up the hard link words: what they mean, and what they do to the verb.
Short answer: after hoewel (although), tenzij (unless), mits (provided that), zodra (as soon as), voordat (before), nadat (after), terwijl (while), zodat (so that) and doordat (because, as a cause) a subordinate clause begins: first who does it, all verbs together at the end (tenzij ik moet overwerken). For a thing with a preposition you say waarover, waarmee, waarop; for a person met wie, over wie.
1 Nine link words and what they mean
They all do the same to the sentence: after the link word the verb goes to the end. What differs is the meaning. Learn them by group:
| Group | Word | Means | Example |
|---|---|---|---|
| contrast | hoewel | although | Hoewel het regende, gingen we wandelen. |
| cause | doordat | because (how it came about) | ..., doordat de ketel niet is onderhouden. |
| result or aim | zodat | so that | ..., zodat iedereen het kan volgen. |
| condition | mits | provided that | ..., mits je hem morgen terugbrengt. |
| exception | tenzij | unless | ..., tenzij het hard regent. |
| time | zodra, voordat, nadat, terwijl | see below | ..., zodra de monteur belt. |
If you know want and omdat, you know the pattern: omdat sends the verb to the end, and so do all of these. What's new is the meaning.
Teacher's tip: doordat gives a cause nobody chose (doordat het glad was, because it was slippery), omdat can also give a reason or a choice. In a complaint that is useful: doordat de ketel niet is onderhouden puts the cause with the boiler, not with you.
2 Tenzij or mits: the trap
These two look alike and are each other's opposite:
- Mits = provided that. It only happens if this is so. Je mag mijn fiets lenen, mits je hem morgen terugbrengt.
- Tenzij = unless. It happens, except in this case. Ik fiets naar mijn werk, tenzij het hard regent.
A handy check: for tenzij you can say behalve als (except if), for mits alleen als (only if). If the sentence no longer makes sense, you picked the wrong one.
In an email to your landlord it makes quite a difference. Ik betaal de huur, tenzij de verwarming werkt (I'll pay the rent unless the heating works) is not an offer he'll like.
3 Zodra, voordat, nadat, terwijl: time
- Zodra: as soon as. Ik laat het je weten, zodra de monteur belt.
- Voordat: before. Lees de mail nog eens, voordat je hem verstuurt. Note: voor alone is a preposition (voor de vergadering); with a clause after it, it becomes voordat.
- Nadat: after, usually with a perfect tense: nadat we hadden gegeten. Here too: na het eten, but nadat we hadden gegeten.
- Terwijl: while, at the same time (ik kook, terwijl jij de tafel dekt), or whereas, as a contrast: Hij zegt dat hij het druk heeft, terwijl hij koffie drinkt.
4 Waarover or over wie?
When a verb comes with a preposition (praten over, rekenen op, schrijven met), a relative clause takes a special form:
| It is about | Form | Example |
|---|---|---|
| a thing | waar + preposition | het project waarover ik je vertelde; de pen waarmee ik schrijf |
| a person | preposition + wie | de collega met wie ik werk; de buurman aan wie ik de sleutel gaf |
English can leave the preposition at the end (the project I told you about); Dutch can't. Over wat sounds like a question; in a relative clause it becomes one word. With people you often hear waarmee in speech; in an email or an essay met wie is the proper form.
5 Two or three verbs at the end
In a subordinate clause all verbs stand together at the end. With kunnen, moeten, willen or laten the conjugated verb leads the group:
- Het spijt me dat ik het niet heb kunnen afmaken. (that I couldn't finish it)
- Ik hoop dat u de ketel kunt laten repareren. (that you can have the boiler repaired)
- ..., doordat ik vannacht niet heb kunnen slapen.
Without such a helper both orders are fine: dat hij is gekomen and dat hij gekomen is. With kunnen or laten not: heb kunnen afmaken, never afmaken kunnen heb.
6 The clause first
Start with the subordinate clause and that whole clause counts as the first place. Then the verb of the main clause comes right away:
- Hoewel ik de radiatoren elke week ontlucht, wordt het niet warmer.
- Zodra ik thuis ben, zet ik thee.
That puts two verbs side by side with a comma between them: ontlucht, wordt. That's right.
Partner tip Play "on one condition". The partner asks something small: Ga je mee boodschappen doen? The learner answers with mits or tenzij: Ja, mits we ook koekjes kopen. Or: Ja, tenzij het regent. The partner says out loud what that actually means. If it doesn't add up, the partner may change the condition. Only listen for the link word and the verb at the end.
Test yourself
Tenzij or mits? "Ik help je verhuizen, ... je pizza bestelt."
Mits. You only help if there's pizza: a condition.
Tenzij or mits? "We gaan zaterdag naar het strand, ... het stormt."
Tenzij. You go, except if there's a storm: an exception.
Make one sentence: Ik bel je. Ik ben thuis. (zodra)
Ik bel je, zodra ik thuis ben. After zodra, ben goes to the end.
Waarover or over wie? "Dit is de film ... ik je vertelde."
Waarover. A film is a thing: waar + over.
Put in order: dat ik / afmaken / het niet / heb kunnen
dat ik het niet heb kunnen afmaken. The verbs together at the end, heb first.
Voor or voordat? "... de vergadering begint, zet ik koffie."
Voordat. A clause with a verb follows (begint). Voor de vergadering zet ik koffie works too.
